Viêm phổi Vũ Hán - bài kiểm tra với ông Tập

"SARS buộc cả nước phải chú ý đến cuộc sống của người dân", ông nói trong dịp kỷ niệm 10 năm khủng hoảng SARS nổ ra năm 2003. "Chúng ta đã đạt được tiến bộ lớn, nhưng bước chân của chúng ta vẫn rất chậm, đặc biệt là về mặt y tế".

Khi dịch viêm phổi Vũ Hán đang lan rộng khắp Trung Quốc và toàn cầu khiến 25 người tử vong, Trung Quốc đang phải đối mặt với bài kiểm tra về việc họ đã thay đổi thế nào kể từ năm 2003, cả về khả năng phản ứng của hệ thống y tế, lẫn cách chính phủ trung ương xử lý khủng hoảng.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Macau tháng 12/2019. Ảnh: Reuters .

Phát biểu trong tuần này, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình yêu cầu "dốc hết sức" để ngăn chặn sự lây lan của virus và điều trị cho những người nhiễm bệnh. Ông dường như muốn phát đi thông điệp rõ ràng: những sai lầm từ thời khủng hoảng SARS (Hội chứng hô hấp cấp tính nặng) sẽ không lặp lại.

Viêm phổi Vũ Hán là cuộc khủng hoảng mới nhất ông Tập đối mặt, khi ông còn đang "đau đầu" với nhiều vấn đề như chiến tranh thương mại Mỹ - Trung, biểu tình ở Hong Kong và vấn đề Đài Loan.

Ông Tập là lãnh đạo Trung Quốc tập trung nhiều quyền lực nhất vào tay mình kể từ thời Mao Trạch Đông. Mặc dù việc này mang lại cho ông sự kiểm soát to lớn, điều đó cũng có nghĩa mọi cuộc khủng hoảng là bài kiểm tra về khả năng lãnh đạo của ông.

Sau khi ông Tập đưa ra lời hiệu triệu, các nỗ lực kiểm soát virus đã được đẩy mạnh trên toàn quốc. Các cơ quan y tế yêu cầu phản ứng ở mức cao nhất, vốn thường được sử dụng để xử lý dịch hạch hoặc dịch tả. Ngày 23/1, thành phố Vũ Hán với 11 triệu dân ở miền trung Trung Quốc, nơi khởi phát dịch, đã bị phong tỏa , các phương tiện công cộng bị cấm rời thành phố.

Dịch viêm phổi có thể là cơ hội của Trung Quốc để xua đi bóng ma SARS. Tuy nhiên, nó cũng có thể phơi bày rằng sau 17 năm, các lỗ hổng cơ bản vẫn tồn tại khi xử lý khủng hoảng và tình trạng này có thể dẫn đến nguy hiểm lớn hơn nhiều trong tương lai.

Trường hợp nhiễm SARS đầu tiên được xác định ở miền nam Trung Quốc vào tháng 11/2002. 8.000 người sau đó mắc bệnh trên toàn thế giới, phần lớn ở Trung Quốc.

Tuy nhiên, ngay cả khi căn bệnh lây lan rộng khắp tỉnh Quảng Đông, truyền thông Trung Quốc bị kiểm duyệt, bệnh nhân và người nhà bị ngăn nói về căn bệnh. Các quan chức hạ thấp mức nghiêm trọng của vấn đề vì không muốn gây tổn hại Trung tâm dịch thuật đến kinh tế và "ổn định xã hội" - những thước đo quan trọng để họ được thăng chức.

Cho đến khi Tưởng Ngạn Vĩnh, bác sĩ quân đội Trung Quốc về hưu, vạch trần việc che đậy này vào đầu năm 2003, phần lớn Trung Quốc và phần còn lại của thế giới mới nhận thức được mối nguy hiểm thực sự. Nhưng khi đó SARS đã lan rộng. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tuyên bố virus là "mối đe dọa toàn cầu" và những nỗ lực ngăn chặn lây lan được thúc đẩy trên toàn thế giới.

Trong những tháng sau đó, chính phủ Trung Quốc chính thức xin lỗi vì báo cáo chậm về dịch bệnh và bộ trưởng y tế nước này cùng thị trưởng Bắc Kinh bị cách chức.

Trong khủng hoảng hiện tại , Trung Quốc trên bề nổi có vẻ xử lý tốt hơn rất nhiều so với thời SARS. Giới chức ở Vũ Hán đã cảnh báo công chúng về loại virus mới vào giữa tháng 12, ngay sau khi các trường hợp đầu tiên được xác định. Tuyên bố của ông Tập 4 tuần sau đó thúc đẩy mạnh mẽ phản ứng của các địa phương và mức độ nguy hiểm của dịch bệnh được công khai.

Tuy nhiên, còn có một vấn đề ẩn đằng sau. Trung Quốc có câu thành ngữ "trời cao, hoàng đế ở xa". Mặc dù quyền lực tập trung vào chính quyền trung ương, chính quyền địa phương không phải lúc nào cũng hành động như Bắc Kinh muốn. Các yêu cầu từ trung ương như xử lý tham nhũng, hạn chế ô nhiễm hay tăng tính minh bạch không phải lúc nào cũng được các tỉnh thành thực hiện nghiêm túc.

Có nhiều dấu hiệu cho thấy các quan chức ở Vũ Hán đã hạ thấp nguy cơ của virus trong vài tuần, gây chậm trễ trong việc ngăn chặn lây lan. Mặc dù trường hợp đầu tiên được phát hiện vào ngày 8/12, phải đến ngày 14/1, các quan chức ở Vũ Hán mới đưa ra biện pháp kiểm tra tại nơi công cộng để phát hiện người nhiễm bệnh. Giữa khủng hoảng, một cuộc họp đảng lớn của tỉnh Hồ Bắc vẫn được tổ chức ở Vũ Hán và hơn 40.000 gia đình được mời tham dự một bữa tiệc trong nỗ lực lập kỷ lục thế giới.

Phát biểu với truyền thông nhà nước, các quan chức Vũ Hán nói rằng loại virus này khó có thể lây từ người sang người. Các quan chức trung ương ban đầu lặp lại đánh giá này: Vương Nghiễm Phát, người đứng đầu nhóm các nhà nghiên cứu được Bắc Kinh cử đi điều tra tình hình, ngày 11/1 nói rằng dịch bệnh đã được kiểm soát. Tuy nhiên, chính ông sau đó bị chẩn đoán nhiễm virus.

Chính quyền Vũ Hán cũng cố gắng kiểm soát thảo luận về virus. Truyền thông nhà nước đưa tin cảnh sát bắt 8 người vào đầu tháng một vì phát tán "tin đồn" rằng virus có liên quan đến SARS. Cơ quan y tế sau đó xác nhận cả hai căn bệnh đều do virus thuộc chủng corona gây ra.

Ngay cả khi các nhà nghiên cứu ở Anh ước tính dịch bệnh lây lan có thể ảnh hưởng ít nhất 1.700 người, không có trường hợp mới nào được báo cáo ở Vũ Hán, mặc dù các ca nhiễm được phát hiện ở quốc gia khác. "Virus chỉ ảnh hưởng đến du khách nước ngoài thôi à?", một người hỏi một cách mỉa mai trên mạng xã hội.

Chỉ đến khi các thanh tra từ Bắc Kinh đánh giá tình hình thì báo động đúng mức mới được đưa. Trong một cuộc phỏng vấn với đài truyền hình nhà nước CCTV, Chung Nam Sơn xác nhận bệnh "lây truyền từ người sang người" và cảnh báo tỷ lệ lây nhiễm rất cao.

Các nước có bệnh nhân nhiễm virus viêm phổi Vũ Hán. Bấm vào ảnh để xem đầy đủ .

Phát biểu với truyền thông nhà nước trong tuần này, Thị trưởng Vũ Hán Chu Tiên Vượng thừa nhận cảnh báo của thành phố "không đủ".

Dù vấn đề này là do sự quan liêu hay che đậy có động cơ chính trị, sự chậm trễ đến vào thời điểm không thể tệ hơn: mùa "xuân vận" đang diễn ra, hàng trăm triệu người di chuyển khắp đất nước, chen chúc nhau trên các chuyến tàu, xe khách và máy bay để về quê vào dịp Tết.

Lệnh phong tỏa Vũ Hán không được đưa ra cho đến ngày 23/1, tức 29 Tết. Một người phụ nữ được chẩn đoán nhiễm virus ở Hàn Quốc cho biết cô từng đi khám ở Vũ Hán nhưng được cho ra về và được rời Trung Quốc.

Việc kiểm duyệt báo chí và internet ở Trung Quốc khiến thông tin được lan truyền chậm trễ, người dân chỉ có thể dựa vào các nguồn tin chính thức với hy vọng các quan chức sẽ công khai minh bạch.

Khi ông Tập ra tuyên bố "dốc toàn lực", động thái này được coi như "bật đèn xanh" để truyền thông Trung Quốc đưa tin về virus Vũ Hán. Các phóng viên nhanh chóng đến ổ dịch, Caixin và Beijing News đưa ra những bài viết chuyên sâu, một số trong đó phơi bày cách xử lý yếu kém của chính quyền địa phương. Viết trên WeChat từ Vũ Hán, phóng viên Caixin Gao Yu so sánh tình hình hiện giờ với khủng hoảng SARS, nói rằng "sự thiếu minh bạch, giám sát công khai và sự thật đã gây ra thiệt hại lớn cho an toàn công cộng".

Sau khủng hoảng SARS, Trung Quốc đã học được bài học là phải cởi mở, minh bạch về thông tin. Tuy nhiên, các chính sách của ông Tập như quyền lực tập trung vào chính quyền trung ương, kiểm duyệt thông tin và chiến dịch chống tham nhũng quyết liệt đã khiến nhiều địa phương e sợ khiến Bắc Kinh tức giận nên không dám công khai các thông tin tiêu cực.

Giống như câu thành ngữ, ông Tập "ở xa" chính quyền địa phương và không thể nhanh chóng nắm được thông tin. "Dịch bệnh Vũ Hán cho thấy chuyện gì xảy ra khi nước này phải dựa vào những thông tin bị cắt gọt, được từ từ báo cáo lên lãnh đạo cấp cao thì các biện pháp xử lý thỏa đáng mới được thực hiện", James Griffiths, nhà bình luận của CNN viết.

Phương Vũ (Theo CNN )

Hai người viêm phổi Vũ Hán cách ly tại Bệnh viện Chợ Rẫy

Tối 23/1, đại diện Bệnh viện Chợ Rẫy xác nhận 2 bệnh nhân dương tính với virus nCoV là ông Li Ding sinh năm 1954 và con trai Li Zichao, sinh năm 1992. Hai cha con đã lây bệnh viêm phổi cấp cho nhau. Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Trường Sơn đã có mặt khẩn cấp tại Bệnh viện Chợ Rẫy trong đêm để chỉ đạo phòng chống bệnh lây lan.

Bác sĩ Nguyễn Ngọc Sang, Khoa Bệnh Nhiệt đới, cho biết ông Li Ding từ thành phố Vũ Hán (nơi khởi phát viêm phổi do nCoV) đến Hà Nội ngày 13/1, sau đó di chuyển vào Nha Trang. Người con của ông ở Long An từ 4 tháng trước, ra Nha Trang gặp bố, sau đó tiếp tục cùng đi TP HCM và Long An. Đến ngày 17/1 bố bắt đầu sốt và ngày 20/1 con có các triệu chứng tương tự. Hai cha con được đưa vào Bệnh viện Chợ Rẫy tối 22/1.

Thứ trưởng Y tế Nguyễn Trường Sơn mặc đồ bảo hộ chuẩn bị vào phòng cách ly thăm 2 bệnh nhân đang điều trị tại Bệnh viện Chợ Rẫy tối 23/1. Ảnh: Đ.H.

Thứ trưởng Y tế Nguyễn Trường Sơn cho biết trường hợp hai bố con bệnh nhân là bằng chứng xác thực về việc virus nCoV có thể lây từ người sang người.

"Đây là vấn đề lây nhiễm rất nghiêm trọng", Thứ trưởng Sơn nhấn mạnh.

Được điều trị theo phác đồ của Bộ Y tế, hiện tình trạng 2 bệnh nhân ổn định, hạ sốt, ăn uống được.

Hai bệnh nhân đã di chuyển qua nhiều địa phương, bằng nhiều phương tiện máy bay, tàu hỏa, taxi, tiếp xúc với nhiều người nên khả năng lây lan bệnh rất có thể xảy ra.

Bệnh viện Chợ Rẫy thực hiện quy trình cách ly phòng chống dịch toàn viện. Tất cả trường hợp sốt nghi ngờ có liên quan đến virus nCoV tại khoa Khám bệnh và Cấp cứu đều phải lấy bệnh phẩm xét nghiệm.

Đại diện Viện Pasteur TP HCM cho biết kết quả xét nghiệm thường có sau 4-6 giờ, nên cần phải mở rộng diện tầm soát, không để dịch bệnh lây lan.

Xem thêm: Dấu hiệu nhận biết viêm phổi

Bộ Y tế đã có Hướng dẫn tạm thời giám Trung tâm dịch thuật sát và chống bệnh viêm đường hô hấp cấp do chủng mới virus corona nCoV . Theo đó, người có các triệu chứng viêm đường hô hấp hoặc nghi ngờ mắc bệnh như sốt, ho, khó thở không nên đi du lịch hoặc đến nơi tập trung đông người. Người chăm sóc bệnh nhân phải thực hiện các biện pháp phòng hộ cá nhân như đeo khẩu trang, kính mắt, găng tay, mũ áo... rửa tay với xà phòng sau mỗi lần tiếp xúc với bệnh nhân.

Những người tiếp xúc gần người bệnh cần phải được giám sát. Cụ thể là những người làm việc trong khoảng cách gần, hoặc cùng phòng làm việc với người bệnh; người ngồi cùng hàng hoặc trước sau hai hàng ghế (2 mét) trên cùng một chuyến xe, toa tàu, máy bay. Người sống trong cùng một gia đình với trường hợp xác định bệnh.

Đối với gia đình, cần vệ sinh thông khí, thông thoáng nhà ở, lau nền nhà, tay nắm cửa và bề mặt các đồ vật trong nhà bằng chất tẩy rửa như xà phòng hoặc dung dịch khử khuẩn. Đặc biệt, các chất tiết đờm hô hấp của bệnh nhân phải được xử lý triệt để bằng dung dịch khử khuẩn có chứa 1,25 Clo hoạt tính...

Hai số điện thoại "nóng" được Bộ Y tế công bố để thông tin về bệnh viêm phổi cấp do virus nCoV 0989671115, 0963851919. Bộ khuyến cáo người dân liên hệ đến Cục Y tế dự phòng hoặc cơ quan y tế gần nhất, nếu nghi ngờ viêm phổi hoặc bị viêm phổi.

Bệnh viêm phổi cấp tính khởi phát ở Vũ Hán ngày 31/12/2019 với 41 người nhập viện, sau đó lan nhanh nhiều thành phố khác và xuất hiện ở Thái Lan, Nhật Bản, Hàn Quốc, Mỹ. Nguyên nhân gây bệnh là chủng virus thuộc họ Corona chưa từng được biết đến, được đặt tên là nCoV, gây bệnh truyền nhiễm về đường hô hấp. Đến ngày 23/1, hơn 640 người Trung Quốc bị viêm phổi cấp, 17 người chết, 3 thành phố trong đó có Vũ Hán bị phong tỏa nội bất xuất ngoại bất nhập.

Lê Phương

Người Sài Gòn quây quần gói bánh tét

Hàng năm gia đình ông Hồ Minh Quang (áo nâu, quận Phú Nhuận) đều gói bánh tét vào ngày 28 Tết. Đây là dịp để các thành viên trong nhà sum họp và gìn giữ nét đẹp văn hóa.

Ba ngày trước khi gói, gia đình ông phân công nhau ngâm gạo nếp, đậu xanh, rửa lá chuối... "Năm nào nhà tôi cũng gói khoảng 30 cái bánh tét kiểu miền Nam. Con cháu dù đi đâu xa thì ngày này cũng tề tựu về cùng nhau gói bánh", người đàn ông 42 tuổi nói.

Anh Iswaran Karuppiah (28 tuổi, con rể gia đình) năm đầu tiên ăn Tết ở Việt Nam, được giao việc đảo sơ gạo nếp qua chảo nóng. "Tôi rất háo hức khi được trải nghiệm ngày Tết ở đây. Gói bánh tết rất thú vị, món này chắc ngon lắm", chàng rể người Ấn Độ nói.

"Đậu xanh phải ngâm qua đêm cho nở rồi nấu chín, đánh nhuyễn cho thêm hành phi vào. Thịt ba rọi nên chọn miếng nhiều mỡ đem luộc chín và ướp với hành tiêu. Mỗi nhân thì chỉ 1,5 lòng đỏ hột vịt muối", bà Hồ Nhật Vân Nga (54 tuổi, chị ông Quang) chia sẻ cách làm nhân bánh tét.

Bà Hồ Nhật Thiên Nga (50 tuổi) cho biết, công đoạn khó nhất khi gói là gấp lá chuối để phần đầu bánh ra được hình vuông, tam giác.

Gia đình định cư bên Mỹ 20 năm nay nhưng dịp Tết năm nào bà cũng về nước. "Dù đi đâu xa, ngày Tết cũng phải về quê hương. Vui nhất là không khí quây quần gói bánh tét, cả nhà nói với nhau đủ thứ chuyện", bà Nga nói.

Bánh tét được cột bằng dây lát thay vị lạt tre như bánh chưng. Dây cột không được lỏng hay chặt quá và hai bánh tạo thành một chùm.

Hơn 10 tiếng luộc, những đòn bánh tét được ông Quang vớt ra lúc rạng sáng. "Bánh ngon là khi cắt ra nếp không bị nhão, đậu xanh không bị rơi ra. Bánh tét ăn với chút củ kiệu, dưa món thì đúng tuyệt hảo", ông Quang nói.

Tại quận 9, gia đình bà Đỗ Thị Trung tâm dịch thuật Thu (ngoài cùng bên trái, 57 tuổi) cũng tất bật gói hơn 300 bánh tét vừa để bán và ăn. "Tôi quê ở Đà Nẵng nên gói bánh theo kiểu miền Trung. Thường khoảng 25 Tết là cả nhà ngừng buôn bán để gói", bà Thu nói.

Bánh tét kiểu miền Trung thường không trộn gạo nếp với đậu phộng. Phần nhân cũng đậu xanh, thịt ba rọi nhưng không có trứng vịt muối.

"Vì gói số lượng lớn nên nhà tôi thường dùng dây nylon để buộc cho tiện. Mọi người phân công nhau vo gạo, làm nhân, gói bánh. Mỗi ngày chắc gói được gần trăm cái bánh tét", bà Thu cho biết.

Không có sân rộng nên nồi bánh tét của gia đình bà Thu phải luộc bên vệ đường. Những miếng tôn được che trước nồi để tránh ám khói xung quanh.

Minh Quân (23 tuổi, con bà Thu) thức đêm thêm củi, châm nước vào nồi bánh tét đỏ lửa. "Ngồi trông bánh khiến người lúc nào cũng toát mồ hôi nhưng ý nghĩa lắm, cả năm chỉ có một lần", Quân chia sẻ.

Quỳnh Trần

Aguero ghi bàn thứ sáu trong ba trận gần nhất

Ghi bàn: Aguero 73

HLV Guardiola đưa Aguero vào từ phút 68, thế chỗ Gabriel Jesus đá chính nhưng không hiệu quả. Và trung phong người Argentina mất chưa đến năm phút để tạo đột biến. Anh đệm bóng hạ thủ môn Henderson sau đường căng ngang của đồng đội Kevin de Bruyne.

Đây là bàn thứ sáu của Aguero qua ba vòng gần nhất, sau cú đúp vào lưới Crystal Palace hôm 18/1, và hattrick trong trận thắng Aston Villa 6-1. Với 16 bàn, anh thứ hai trên danh sách Vua phá lưới Ngoại hạng Anh mùa Trung tâm dịch thuật này, chỉ kém một bàn so với Jamie Vardy, dù đá chính ít hơn trung phong của Leicester tới 11 trận. Tính trên mọi đấu trường cùng Man City mùa này, Aguero đã ghi tới 21 bàn chỉ qua 23 trận ra sân, trong đó có tám bàn qua năm trận gần nhất.

Aguero ghi bàn thứ tám chỉ trong năm trận gần nhất cùng Man City. Ảnh: Reuters .

Bàn thắng của Aguero đến đúng lúc Man City khó khăn nhất từ đầu trận. Họ ép sân chủ nhà trong khoảng 60 phút đầu, nhưng không thể tìm thấy đường vào khung thành. Vẻ sốt ruột xen lẫn âu lo tăng dần với đội khách khi Sheffield bắt đầu bung ra và gây sức ép ngược trong khoảng 15 phút giữa hiệp hai.

Khác biệt mà Aguero mang lại giúp Man City củng cố vị trí nhì bảng, điều mà Guardiola nhấn mạnh sau khi xác định buông súng trong cuộc đua vô địch với đầu bảng Liverpool. Sau 24 vòng, Man City có 51 điểm, kém đỉnh bảng 13 điểm, nhưng hơn tới sáu điểm so với Leicester, đội đứng thứ ba và sẽ đấu West Ham hôm nay.

Guardiola cho rằng ngay cả những đối thủ ít tiếng tăm như Sheffield cũng có nhiều điều để ông cùng Man City học hỏi. Và thực tế cho thấy HLV lừng danh này không xã giao khi nói như vậy trước trận. Thống kê cho thấy Man City áp đảo về mọi mặt, với 67% thời lượng kiểm soát bóng, dứt điểm tốt gấp năm, và hưởng phạt góc nhiều gần gấp ba lần Sheffield, nhưng nếu không có Aguero, những thông số ấy cũng trở nên vô nghĩa.

Man City chơi trên chân, nhưng không thể tạo khác biệt trong ba phần tư thời gian đầu trận. Ảnh: Reuters .

Trong một giờ đầu tiên, Sheffield chơi phòng ngự kỷ luật. Với tuyến giữa năm người đá thấp, không ngần ngại chơi rắn, đội quân của HLV Chris Wilder khiến Man City rất khó triển khai tấn công. Các ngôi sao đội khách hoặc làm mất bóng, hoặc phải dứt điểm vội vàng ở tư thế không thuận lợi. Man City chỉ có đúng một cơ hội rõ rệt trong hiệp một, từ quả phạt đền mà Mahrez kiếm được sau khi bị Basham phạm lỗi trong khu vực 16m50. Nhưng Gabriel Jesus không thắng được thủ môn Henderson khi đối mặt từ chấm 11 mét.

Man City chỉ dễ thở hơn một chút khi Sheffield ra khỏi "vỏ kén" phòng ngự để bắt đầu chơi ăn miếng trả miếng từ phút 60 trở đi. Nhưng trong khi các học trò chưa thể cụ thể hoá các cơ hội, Guardiola cũng chịu hai phen thót tim. Phút 62, Ederson chật vật phá bóng từ đường căng ngang của Basham cho Mussets, người nhanh chân giật gót khi bóng bật ra, nhưng thủ môn Man City lần này ở vị trí tốt hơn để ôm gọn bóng. 10 phút sau đó, trung phong McBurnie bỏ lỡ cơ hội ngon nhất từ đầu trận khi vào chậm một nhịp và không thể đưa bóng vào cầu môn đang rộng mở sau đường căng ngang từ trái vào rất thuận lợi của Stevens.

Pha hỏng ăn củ McBurnie ở phút 72. Ảnh: Reuters .

Sau khi Aguero mở tỷ số, Man City chơi thoải mái hơn rất nhiều, và có thêm một số cơ hội. Nhưng trong buổi tối vô duyên tại sân Bramall Lane, Mahrez hai lần và Sterling đều không tận dụng thành công. Đội khách, dù vậy, vẫn ra về với ba điểm trọn vẹn.

* Lịch đấu vòng 24 Ngoại hạng Anh

* Bảng điểm Ngoại hạng Anh

Đội hình thi đấu :

Sheffield (3-5-2): Henderson - Basham (Robinson 79), Egan, O'Connell - Baldock, Besic (Lundstram 79), Norwood, Fleck, Stevens - Sharp (Musset 59), McBurnie.

Man City (3-4-3): Ederson - Fernandinho, Otamendi, Laporte (Garca 78) - Walker, De Bruyne, Rodri, Zinchenko - Mahrez, Jesus (Aguero 68), Sterling (Bernardo 90).

Nhật Tảo

U23 Châu Á 2020

'Nhân viên nhảy việc, lỗi đầu là do sếp'

Tình trạng nhảy việc tràn lan là do những người quản lý nhân sự của các công ty không làm hết trách nhiệm. Khi tuyển người mới, bạn có hỏi về kinh nghiệm của họ (đã trải qua công ty nào) không? Tại những công ty đó làm việc bao lâu? Vì sao nghỉ việc? Bạn có đến tận những công ty đó để dò hỏi xem người đó nghỉ việc như nào, có đúng hợp đồng lao động không?

Hợp đồng lao động (HĐLĐ) nói chung bao giờ cũng có điều khoản nghỉ việc. Trong điều khoản đó bao giờ cũng có mục phải báo trước một tháng và bàn giao công việc hoàn tất. Hoặc, đơn giản là người đó có quyết định đồng ý cho nghỉ việc có chữ ký của người phụ trách nhân sự. Những người tự ý nghỉ việc không đúng HĐLĐ, nói xin lỗi, nếu mà ở Tây thì sẽ chả có công ty nào nhận đâu. Coi như là người đó đã bị xã hội bài trừ vì không tuân thủ luật. Đó là chưa nói những công ty to có ban bệ đầy đủ, họ sẽ mướn luật sư kiện người lao động nghỉ việc không đúng luật.

Dính phải cái "lý lịch đen" ấy, trừ phi làm việc bất hợp pháp, chả nơi nào nhận vào làm. Khi bạn tuyển người, bạn lười kiểm tra ứng viên những tiêu chí như trên, tất yếu bạn sẽ nhận được những lao động kém chất lượng, đứng núi này trông núi nọ, chưa có cống hiến gì đã đòi hỏi đãi ngộ, làm việc không đạt năng suất hở tí là kêu lương thấp... Nhân viên của bạn tự ý nghỉ việc như thế chứng tỏ trình độ quản lý của bạn rất thấp. Bạn cho rằng làm quản lý ai Trung tâm dịch thuật làm chả được không cần học hành gì sao? Đây là 4 kỹ năng cơ bản mà mọi người làm công tác quản trị buộc phải có:

1 – Giao việc. Giao đúng người đúng việc. 2 – Giám sát. Giám sát tiến độ công việc, đề ra định mức năng suất, đưa ra các phương án điều chỉnh khi xảy ra sự cố phát sinh. 3 – Kiểm soát. Kiểm soát chất lượng công việc, đánh giá thái độ làm việc, mức độ gắn bó với công việc của nhân viên. 4 – Khen thưởng, kỷ luật. Khen thưởng đúng nơi, kỷ luật đúng chỗ, không vi phạm luật lao động.

Người quản trị giỏi hay dở, người ta chỉ cần đánh giá 4 kỹ năng này thôi. Tuyển CEO, người ta cũng chỉ hỏi xoáy vào 4 kỹ năng này. Những người làm quản trị này nói cho cùng cũng chỉ là người làm công ăn lương cấp cao mà thôi, không phải ông chủ đâu nhé. Ông chủ không quan tâm nhân viên làm việc như nào, mọi việc ông chủ chỉ hỏi cái anh quản trị này.

Nếu bạn là ông chủ lớn, bạn phải thuê những người này làm việc cho bạn. Mỗi chuyên ngành đều có bộ môn quản trị riêng, những người quản lý chuyên ngành này được gọi là CEO (ta thường gọi là giám đốc điều hành). Quản lý tất cả các CEO là tổng giám đốc. Tổng giám đốc có thể là đích thân ông chủ cũng có thể chỉ là người làm công ăn lương do ông chủ trực tiếp bổ nhiệm.

Nếu công ty bạn chỉ là công ty nhỏ thì bạn phải tự đi học tất cả những kỹ năng cần thiết của người làm quản trị. Học là một chuyện, áp dụng ra sao cho phù hợp với điều kiện của công ty phải do bạn tự sáng tạo ra. Bởi vậy người ta mới nói đùa "quản trị là bộ môn nghệ thuật thứ 8".

Với công ty to, CEO mảng nào phụ trách mảng đó. Với công ty nhỏ, CEO phải quản lý toàn bộ và đương nhiên CEO cũng chính là ông chủ. Có người nói làm ông chủ thì không cần phải học hành gì. Đúng và sai. Đúng là ông chủ không cần phải học đến mức lấy bằng cấp. Sai là ông chủ phải học những cái cốt lõi nhất của từng loại bằng cấp để biết làm sao tổ chức và vận hành công ty. Ví như chuyên ngành tài chính, bạn là ông chủ thì bạn chỉ cần biết đọc báo cáo tài chính, biết các nguyên tắc cân đối tài chính. Thế thôi, còn người học để lấy bằng thì họ phải học đủ thứ râu ria dây nhợ trong đó.

Ông chủ học là để biết còn người làm công ăn lương học là để làm. Ông chủ mà cái gì cũng không biết thì ông chủ đó đem vốn của mình ra nuôi người làm công chứ không phải là thuê người làm công làm lợi cho mình. Quan hệ giữa ông chủ và người làm công là quan hệ hợp tác. Ông chủ quản lý tồi, ưa nịnh, bổ nhiệm không đúng người, không biết đề ra nguyên tắc ứng xử chung, không biết đánh giá nhân viên.... dẫn đến trả lương thưởng không công bằng thì mức độ trung thành của nhân viên cũng kém đi.

Mục tiêu hàng đầu của ông chủ là lợi nhuận, tình cảm gì đó (bao gồm cả người thân thích ruột thịt) là ném sang một bên. Người thân thích ruột thịt không làm được việc thì cho nó ở nhà ăn chơi đàng điếm cũng chả sao, đưa nó vào công ty chả hóa ra muốn làm loạn tổ chức của công ty?

Chia sẻ bài viết của bạn cho trang Ý kiến tại đây .

Lâm

'Tuổi 35 mà chưa làm sếp, cần xem lại năng lực bản thân'

Tôi trả giá vì không nghe 'chỉ đạo miệng' của sếp

Đình Trọng bị treo giò ở vòng loại World Cup 2022

Án treo giò của Đình Trọng chiếu theo quy tắc kỷ luật của Liên đoàn bóng đá châu Á (AFC) năm 2019, mục 38.2.2. Mục này nêu: Tại giải các lứa tuổi châu Á, cầu thủ bị đuổi khỏi sân trong trận đấu cuối của đội sẽ bị treo giò khi giải lứa tuổi đó được tổ chức lần tiếp Công ty dịch thuật Đồng Nai theo. Nếu án phạt không có tác dụng ở giải lứa tuổi đó, cầu thủ sẽ bị treo giò ở giải có lứa tuổi lớn hơn.

Đình Trọng nhận thẻ đỏ vì lỗi đánh nguội một cầu thủ Triều Tiên tối 16/1. Ảnh: Đức Đồng .

Đình Trọng nhận hai thẻ vàng, tương đương một thẻ đỏ, và bị truất quyền thi đấu ở phút cuối trận thua Triều Tiên 1-2. Điều này khiến anh bị treo giò một trận. Thất bại khiến Việt Nam đứng cuối bảng D và bị loại khỏi giải. Đây là kỳ U23 châu Á cuối cùng với trung vệ sinh năm 1997. Theo luật, Đình Trọng sẽ bị treo giò ở giải lứa tuổi cao hơn U23, đó là cấp độ đội tuyển quốc gia. Điều đó có nghĩa Đình Trọng sẽ vắng mặt một trận ở giải đấu thuộc hệ thống Asian Cup. Vòng loại thứ hai World Cup 2022 khu vực châu Á đồng thời là vòng loại thứ hai Asian Cup 2023.

 

 

Đình Trọng nhận thẻ đỏ

Trận đấu tiếp theo của đội tuyển Việt Nam ở vòng loại World Cup 2022 diễn ra trên sân Malaysia, ngày 31/3. Đây là trận cầu quan trọng và có ý nghĩa đến cơ hội lọt vào vòng loại thứ ba với Việt Nam. HLV Park Hang-seo sẽ phải tìm phương án thay thế Đình Trọng ở hàng thủ. "Chúng tôi sẽ cố gắng thắng Malaysia", ông nói trong họp báo sau trận gặp Triều Tiên.

Việt Nam đang giữ đỉnh bảng G, vòng loại World Cup, với 11 điểm. Đứng sau đội quân của Park lần lượt là Malaysia (9 điểm), Thái Lan (8) và UAE (6). Indonesia chưa đạt điểm nào. Mỗi đội đều còn ba trận chưa đấu, ngoại trừ UAE còn bốn trận.

Xuân Bình

'Không nên thả cá chép ngày ông Công, ông Táo'

Ngày ông Công, ông Táo (23 tháng chạp Âm lịch), ông Trần Đình Sơn, Phó ban Văn hóa Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, chia sẻ với VnExpress những điều nên làm và không nên làm.

- Ngày lễ ông Công, ông Táo của người Việt có nguồn gốc từ đâu, thưa ông?

- Từ thời thượng cổ, do khiếp sợ thiên tai nên con người đã tôn thờ các hiện tượng tự nhiên như đất, nước, gió, lửa, núi, sông, mặt trời... Dần dần, việc tôn thờ này trở thành tín ngưỡng dân gian thờ cúng các thần linh. Khi chế độ quân chủ quyền chế của các triều đại phong kiến hình thành, vua chúa vì muốn xác lập quyền lực là thiên tử, con trời nên ban tước hiệu cho các thần linh, biến họ thành những người có nhân cách, phẩm bậc rõ ràng.

Từ đó như nhiều vị thần linh khác, ông Công (thổ công) là thần đất, được tôn xưng là phước đức chính thần. Các quốc gia thuộc nền văn minh lúa nước rất tôn trọng thần đất để cầu mong mùa màng bội thu, người và vật phát triển thịnh vượng, no ấm, an vui. Người dân tôn thờ ông Công như vị thần ban phước tài lộc cho mọi ngành nghề trong xã hội.

Nhà nghiên cứu Trần Đình Sơn. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Còn ông Táo (Táo quân) được dân gian tôn xưng là Đông Trù tư mạng định phước táo quân tôn thần, là vị thần chuyên việc nấu nướng, ăn uống. Theo quan niệm dân gian, hơn nửa táo quân không chỉ quản lý việc ăn uống sinh hoạt trong gia đình mà còn có nhiệm vụ ghi chép việc thiện ác của gia chủ để cuối năm báo cáo Thiên đình. Thượng đế sẽ căn cứ vào báo cáo của Táo quân để ban phước hoặc giáng họa cho người dân nhằm khuyến thiện trừng ác.

Người dân cũng quan niệm Táo quân là thần bảo hộ cho thiếu nhi, việc thờ cúng rất được phụ nữ quan tâm, với niềm tin gia đình sẽ êm ấm, thịnh vượng, con cháu khỏe mạnh, an lành. Thậm chí, sự tích Táo quân còn được người dân Việt Nam dựng thành huyền tích "một bà, hai ông" gồm thần đất, thần nhà, thần bếp.

- Lễ cúng ông Công, ông Táo từ xưa đến nay đã thay đổi thế nào?

- Từ xa xưa đến nay, người Việt duy trì tục lệ cúng tiến ông Công, ông Táo vào ngày 23 tháng chạp Âm lịch hàng năm. Trước đây, có thể do đời sống nông nghiệp là chủ yếu, việc cúng lễ còn có ý nghĩa khép lại năm cũ, sửa soạn nhà cửa làm lễ tất niên, đón rước tổ tiên về ăn Tết Nguyên đán, mở đầu năm mới.

Việc tôn thờ ông Công, ông Táo ở nước ta đã có từ mấy nghìn năm, được truyền nối từ đời này sang đời khác, với mục đích sâu xa là nhắc nhở mọi người biết sống theo đúng luân thường, đạo lý từ gia đình đến khi ra ngoài xã hội. Dân gian tin rằng luôn có những vị thần linh theo dõi, ghi chép công việc hàng ngày của mỗi người, nên muốn có cuộc sống an vui, thịnh vượng thì con người phải tránh làm điều ác, siêng làm điều thiện, bảo vệ môi trường thiên nhiên.

Ngày nay, do công nghiệp phát triển nhanh làm thay đổi đời sống vật chất, các giá trị văn hóa truyền thống bị phai nhạt. Xã hội ngày càng ưa chuộng hình thức hơn, ít quan tâm đến giá trị tinh thần trong ngày cúng ông Công, ông Táo.

- Người dân nên phóng sinh, đốt vàng mã thế nào trong ngày cúng ông Công, ông Táo?

- Việc cúng lễ thần linh, phật, thánh, tổ tiên thì điều quan trọng nhất là thành tâm cầu nguyện, "lễ bạc, lòng thành" là tốt nhất. Việc thả cá chép để đưa ông Táo về trời ở miền Bắc hoặc đốt ngựa giấy, tranh giấy ở miền Nam chỉ là xưa bày ra vậy nên ngày nay làm theo thôi. Quan niệm dân gian là thả cá chép cung cấp phương tiện cho ông Táo về trời, chứ không có ý nghĩa phóng sinh như trong Phật giáo.

Ngày nay ô nhiễm Công ty dịch thuật Đồng Nai môi trường làm ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân ở các đô thị ngày càng trầm trọng. Vào ngày cúng ông Táo, người dân không nên đốt vàng mã trong các nghi lễ cúng tế. Đốt vàng mã phải được xem là hủ tục mà mỗi người cần có ý thức loại bỏ.

Còn việc phóng sinh, cần hiểu đúng theo ý nghĩa ban đầu là con người gặp vật nuôi quý hiếm bị bắt, bị nạn thì tìm cách giải thoát, cứu nạn rồi thả về môi trường tự nhiên. Hoặc nếu muốn phóng sinh thì nên mua lại những loại chim, cá sắp bị giết thịt rồi thả về tự nhiên. Việc mua các loài vật, nhất là loài gây hại môi trường và mang thả xuống sông, hồ thì không phải là phóng sinh mà còn làm hại tự nhiên. Vì vậy, theo tôi không nên thả cá hoặc phóng sinh trong ngày cúng ông Công, ông Táo.

- Ông có lời khuyên gì với mọi người khi sắm sửa lễ cúng?

- Nhiều nghi lễ trong ngày ông Công, ông Táo trước đây được sinh ra từ đời sống nông nghiệp, nhưng đời sống hiện đại ngày nay đã không còn phù hợp, nên từ bỏ. Thay vì đốt vàng mã, mua cá về thả sông..., mỗi người nên chăm chút cho căn bếp nhà mình.

Ngày ông Công, ông Táo có ý nghĩa rất quan trọng với căn bếp của mỗi gia đình. Trong bếp nên dành một chỗ nhỏ thờ các vị này, sao cho vừa ấm cúng, vừa không quá tốn kém. Mỗi khi thành viên trong gia đình nhìn thấy sẽ có ý thức vun đắp cho căn bếp cũng như bữa ăn gia đình. Thay vì lo sắm sửa mâm cao cỗ đầy, mỗi gia đình nên cùng làm bữa cơm đơn giản để có nhiều cơ hội trò chuyện với nhau bên bếp lửa, cùng nhau ăn bữa cơm sau những ngày bận rộn.

Mỗi nhà chỉ nên sắm một tuần trà, ít hoa quả, bánh kẹo để làm lễ cúng ông Công, ông Táo, không nên bày cỗ bàn linh đình. Bởi tục thờ ông Công, ông Táo là để nhắc nhở mỗi người sống lương thiện, hướng về ông bà, tổ tiên.